**********************************************************************
*                                                                    *
*                Pakiet Polski czyli LaTeX2e po polsku               *
*                                                                    *
*                                                                    *
*                                                                    *
*  Copyright (C) 1994 by Mariusz Olko.                               *
*  Copyright (C) 1997 by Mariusz Olko and Marcin Woli\'nski.         *
*  Copyright (C) 2000,2002,2003,2007 by Marcin Woli\'nski.           *
*                                                                    *
**********************************************************************


--- Informacje oglne

Pakiet 'Polski' dostarcza narzdzi potrzebnych do skadu dokumentw
w jzyku polskim LaTeXem 2e.  Gwne cechy pakietu

* umoliwia skad czcionkami `PL' pochodzcymi z pakietu MeX
* umoliwia skad czcionkami w ukladzie T1 znanymi jako czcionki EC
* umoliwia skad czcionkami w ukladzie QX, w szczeglnoci krojami
  TeX Gyre (dawniej 'Quasi') tworzonymi przez JNS Team 
* umoliwia skompilowanie dokumentu nawet wtedy, gdy dostpne s
  jedynie czcionki `CM'
* wykorzystuje polskie wzorce przenoszenia
* dziaa z _formatem_ Babel z polskimi wzorcami przenoszenia
* wspomaga prace z rnymi wejciowymi stronami kodowymi
* wspomaga `notacj ciachow' polskich znakw
* posiada tryb 99.99% zgodnoci z LaMeXem (polsk adaptacj LaTeXa 2.09)

Dodatkowo doczone s dwa pakiety, ktre pozwol posuy si
LaTeXem 2e w najbardziej nawet nieprzyjaznym otoczeniu:

* pakiet plprefix pozwala na uzyskanie polskich liter przy pomocy
  notacji prefiksowej z dowolnie wybranym prefiksem (pomocny
  np. do robienia wydrukow z CWEBa).
* pakiet OT1patch dorabia ogonki wg najlepszych znanych standardw do
  oryginalnych czcionek CM (kod Leszka Holenderskiego).

Nie zachcamy do stosowania tych pakietow, poza szczeglnymi
przypadkami.  Sdzimy, e powody do ich stosowania zniky w
wikszoci systemw komputerowych co najmniej 10 lat temu.

  Obecnie nie ma powodw ze strony samego TeXa eby nie uywa dla
polskich znakw naturalnej notacji omiobitowej.  Notacja prefiksowa
jest w dzisiejszych czasach nienaturalnym dziwactwem.  Wyjtek
stanowi jeszcze pewne nieprzyjazne rodowiska obliczeniowe, w ktrych
nie sposb wywietli polskich znakw.  Na t okoliczno polski.sty
oferuje notacj ciachow (polecenie \prefixing).

  Polskie znaki obecne w fontach zawsze bd dawa lepsze efekty ni
stosowanie protez zawartych w OT1patch.  Poza tym uywanie OT1patch
nie pozwala na pene zastosowanie polskich wzorcw przenoszenia.

--- Licencja

'Polski' stanowi oprogramowanie swobodne, moe by dystrybuowany w
zgodzie z licencj LaTeX Project Public License (zob. plik lppl.txt w
dystrybucji LaTeXa; CTAN:macros/latex/base/lppl.txt).

--- Pliki wchodzace w skad pakietu

W skad pakietu wchodzi kilka plikw zawierajcych udokumentowane 
(w wikszosci :-) rda makr.

* polski.dtx - zawiera rda pakietu polski
* polski.ins - gwny skrypt instalacyjny
* strony.dtx - plik z wejciowymi stronami kodowymi dla LaTeXa oraz
  definicj ukadu czcionek OT4
* plfonts.fdd - definicje czcionek `PL' do wykorzystania w LaTeXu
* plprefix.dtx - zawiera rda pakietu pozwalajcego na uzyskiwanie
  polskich liter za pomoc `notacji prefiksowej'
* plprefix.ins - skrypt instalacyjny dla plprefix.sty
* ot1patch.dtx - zawiera rda pakietu dorabiajcego ogonki
  do oryginalnych czcionek Computer Modern
* ot1patch.ins - skrypt instalacyjny dla ot1patch.sty
* czytaj.txt - ten plik
* readme.txt - opis instalacji po angielsku
* conowego.txt - lista zmian w pakiecie
* sample-polski.tex - przykadowy dokument
* sample-rysunek{.mp,1.mps} - rysunek do przykadowego dokumentu

--- Instalacja pakietu

Po rozpakowaniu archiwum naley wygenerowa wszystkie potrzebne pliki
uruchamiajc skrypt polski.ins

      tex polski.ins 

Skrypt wygeneruje na pocztek podstawowe pliki, tzn. pakiet polski.sty
oraz opisy wejsciowych stron kodowych.  Nastpnie uytkownik jest
pytany czy ma zainstalowane czcionki `PL' pochodzce z instalacji
MeXa.  Jeli czcionki sa zainstalowane, generowane s pliki
definiujce polskie czcionki dla LaTeXa.  Jeli czcionki nie s
zainstalowane w systemie, naley zadba, aby nie byo te pliku
ot4cmr.fd na ciece LaTeXa, aby nie wprowadzic w bd procedury
rozpoznajcej rodowisko w pakiecie polski.sty.  Na zakoczenie naley
skopiowa pliki *.fd *.sty *.def *.cfg do katalogu czytanego przez
TeXa.

Do poprawnego skadu po polsku konieczna jest obecno polskich
wzorcw przenoszenia wyrazw w tzw. formacie LaTeXa.  Zestaw wzorcw
przenoszenia wbudowany w format zaley od zawartoci pliku
language.dat (zob. dokumentacj LaTeXa).  Wspczesne implementacje
TeXa zawieraj pomocnicze narzdzia automatyzujce generowanie
formatw.  Zwykle wic wystarczy w narzdziu konfiguracyjnym wybra
cz zatytuowan 'Jzyki' i zaznaczy odpowiednie wzorce
przenoszenia.
W systemie emTeX (pod MS DOS-em) do generowania formatu naleao uy
polecenia:
	tex386  /i/o/r/8 /mt13000 latex.ltx


--- Dokumentacja

Pliki dtx zawieraj teksty makr wraz z dokumentacj.  S one gotowe
do wydruku po przetworzeniu przez LaTeXa.  Instrukcj posugiwania si
pakietem polski mona uzyska uruchamiajc
    latex polski.dtx
a dalej uywajc swojego ulubionego programu do podgldu.


--- Osmiobitowe wprowadzanie polskich liter

Aby zoy w TeXu dokument zapisany w tzw. stronie kodowej trzeba
wskaza TeXowi, w jakiej stronie dokument jest zapisany.  Moliwe s
dwa sposoby:

* Posuenie si mechanizmem przekodowywania znakw na posta
wewntrzn przez samego TeXa.  W chwili obecnej stosowne wsparcie jest
obecne co najmniej w web2c, teTeXu, TeXlive, fpTeXu, mikTeXu i emTeXu.

* Zastosowanie standardowego pakietu inputenc.

Przekodowywanie nie pozwala na prac z kilkoma wejciowymi stronami
kodowymi w jednym dokumencie ani fontami o rnych ukadach polskich
znakw.  Jest za to bardziej bezpieczne ze wzgledu na wspprac z
programami zewntrznymi (np. MakeIndex).  Naley rwnie zwrci
uwag, e przekodowanie na poziomie implementacji jest zalene od
ukadu stosowanych fontw.  Definicje przekodowania przygotowane dla
fontw PL z koniecznoci mapuj tylko ,,polskie znaki''.  Dla
kontrastu definicje stron kodowych pakietu inputenc (np. cp1250 czy
cp852) obejmuj wszystkie znaki strony kodowej (wcznie ze znakami
nieliterowymi).  Pakiet inputenc pozwala rwnie przetwarza dokumenty
zakodowane w Unikodzie zapisanym w formie UTF-8 (opcja utf8).

Oto szczegy specyficzne dla implementacji:

------ web2c, teTeX, TeXlive, fpTeX, mikTeX

W tych implementacjach kodowanie dokumentu zadaje si za pomoc opcji
--translate-file wskazujcej plik definiujcy przekodowanie.  Na
przykad

	latex --translate-file=il2-pl dokument.tex

przetwarza dokument z polskimi znakami zapisanymi w kodzie ISO
Latin-2.  Mona rwnie, i jest to rozwizanie zalecane, zada kod w
pierwszej linii dokumentu za pomoc nastpujcego ,,magicznego''
komentarza:

%&latex --translate-file=il2-pl

W tym przypadku do przetwarzania dokumentu wystarczy

	latex dokument.tex

W standardowej dystrybucji zawarta jest spora gar plikw
definiujcych przekodowanie.  Pliki te maj rozszerzenie .tcx i
rezyduj w podkatalogu texmf/web2c korzenia instalacji.  S to pliki
tekstowe, o realizowanym przekodowaniu mona dowiedzie si z
komentarza w pierwszych liniach pliku.

------ emTeX

W przypadku pracy z emTeXem przekodowanie musi zosta ,,zaszyte'' w
plik formatu.  Jeeli ma si do czynienia z dokumentami w rnych
stronach kodowych, konieczny jest oddzielny plik formatu dla kadej
strony.

Pliki przekodowa dla polskich znakw dla emTeXa dostarczane s z
MeXem.  Na przykad ponisze polecenie generuje format LaTeX z
kodowaniem Mazovii:

    tex386  /i/o/r /cmaz2pl /mt13000 latex.ltx


------ implementacje nie zapewniajce przekodowania

W przypadku korzystania z takiej implementacji (lub chci uycia w
jednym dokumencie rnie zakodowanych fragmentw) naley do preambuy
dokumentu doda wywoanie pakietu inputenc z opcj wskazujc stron
kodow, np.
    \documentclass{article}
    \usepackage{polski}
    \usepackage[mazovia]{inputenc}

Podczas instalacji pakietu Polski tworzone sa pliki ze stronami kodowymi:

mazovia     - dla popularnej (kiedy) strony kodowej na PCetach.
amigapl     - dla polskiej strony kodowej uywanej na Amidze

Ponadto w dystrybucji LaTeXa zawarte s nastpujce strony
interesujce dla polskiego uytkownika:

cp1250      - dla Windowsowej strony centralnoeuropejskiej CP1250
latin2      - kodowanie ISO 8859-2 (Latin-2)
cp852       - dla DOS-owej strony CP852 (tzw. IBM Latin-2)
macce       - dla strony centralnoeuropejskiej na komputerach Macintosh
utf8        - kodowanie UTF-8 (Unikod; to w zasadzie nie jest `strona
              kodowa', ale zasada uycia jest ta sama)

Wikszo instalacji TeXowych czyta osmiobitowe znaki zawarte w
dokumentach.  Niektre starsze implementacje wymagaj uycia do tego
specjalnej opcji podczas generowania formatu.

--- Podzikowania

* Marek Ryko i Bogusaw Jackowski stworzyli MeXa i LaMeXa
* Robert Ramiega przysa tablic kodow uywan na Amidze
* Staszek Wawrykiewicz napisa dokument przykadowy i, co waniejsze,
  zanurzy cao w kontekst TeXlive




**********************************************************************
 Marcin Woli\'nski                         mailto:wolinski@gust.org.pl
                                     http://www.mimuw.edu.pl/~wolinski
**********************************************************************
